Het Europees Centrum voor Cultuur en Gezondheid integreert kunst in de Europese gezondheidszorg.
BRUSSEL, 23 juni 2026 - Europa wordt geconfronteerd met toenemende druk op de geestelijke gezondheid en het welzijn, naast stijgende niveaus van eenzaamheid, sociaal isolement en de uitdagingen van een vergrijzende bevolking. Hoewel deze problemen algemeen erkend worden, wordt de rol van kunst en cultuur bij het aanpakken ervan grotendeels onderbenut in het reguliere gezondheidsbeleid.
Onderzoek Uit onderzoek van de Wereldgezondheidsorganisatie voor Europa blijkt dat deelname aan kunstactiviteiten het psychologisch welzijn kan bevorderen en de veerkracht van de gemeenschap kan versterken door mensen te helpen opnieuw contact te maken met elkaar en de plek waar ze wonen. Deelname aan culturele activiteiten is ook in verband gebracht met een betere geestelijke gezondheid, een sterkere sociale cohesie en veerkrachtigere gemeenschappen.
Het rapport van de Europese Commissie uit 2025 gaf een sterk signaal af voor beleidsverandering. Cultuur en gezondheid: tijd om in actie te komen.Het rapport roept de EU en de lidstaten op om de samenwerking tussen de culturele, gezondheids- en sociale sector te versterken. Het rapport erkent culturele participatie als positief gezondheidsgedrag en benadrukt de bijdrage ervan aan gezondheidsbevordering, ziektepreventie, geestelijke gezondheid, sociale inclusie en de veerkracht van de gemeenschap.
De Europees Centrum voor Cultuur en Gezondheid (ECHH 2026-2029) Dit is een nieuw, ambitieus Horizon Europe-initiatief dat tot doel heeft deze ideeën directer in beleid en praktijk te integreren. Het wordt gecoördineerd door de Hogeschool Turku (Finland) en brengt onderzoekers, culturele organisaties, beleidsmakers en zorgprofessionals van 15 organisaties in 13 Europese landen samen om te onderzoeken hoe betrokkenheid bij kunst en cultuur kan bijdragen aan de gezondheid en het welzijn van de bevolking.
Onder de betrokkenen bevindt zich professor Daisy Fancourt, UNESCO-hoogleraar Kunst en Gezondheid en directeur van het samenwerkingscentrum voor Kunst en Gezondheid van de Wereldgezondheidsorganisatie, samen met vooraanstaande Europese onderzoekers die op dit gebied werkzaam zijn.
"Deelname aan kunst wordt steeds meer erkend als een gezondheidsbevorderende activiteit, en er zijn fantastische programma's in heel Europa die deze onderzoeksresultaten in de praktijk brengen. ECHH is goed gepositioneerd om dit vakgebied te stimuleren door de onderzoeksresultaten te bundelen en verder te ontwikkelen, en deze te vertalen naar nieuwe programma's en beleid."
- Professor Daisy Fancourt
UNESCO-leerstoel voor kunst en gezondheid en directeur van het samenwerkingscentrum voor kunst en gezondheid van de Wereldgezondheidsorganisatie.
Een Europees knooppunt om verandering te versnellen
Centraal in het initiatief staat de European Culture and Health Hub (ECHub), een samenwerkingsplatform dat is ontworpen om onderzoek, beleid en praktijk met elkaar te verbinden en tegelijkertijd de bewijsbasis voor cultuur en gezondheid te versterken. Het project heeft als doel de manier waarop Europa over welzijn en zorg denkt te veranderen door cultuur dieper te verankeren in benaderingen van de volksgezondheid.
De ECHub wordt ontwikkeld in samenwerking met beleidsmakers, professionals, onderzoekers en lokale gemeenschappen, zodat de resultaten ervan aansluiten op de behoeften in de praktijk.
"ECHH streeft ernaar bruggen te slaan tussen beleidsmakers en professionals in de sectoren cultuur, gezondheid, maatschappelijke zorg, humanitaire hulp, jeugd en onderwijs. Via ECHub biedt het een gedeelde ruimte voor leren, capaciteitsopbouw, samenwerking en beleidsontwikkeling, waardoor kennis kan worden omgezet in concrete actie en effectiever beleid op Europees, nationaal, regionaal en lokaal niveau."
- Liisa Laitinen
Projectmanager ECHH aan de Hogeschool Turku
De feedback van belanghebbenden zal direct van invloed zijn op de ontwikkeling van de ECHub, inclusief instrumenten die in kaart brengen waar het bewijsmateriaal sterk is en waar er nog lacunes zijn, evenals beleidsrichtlijnen op EU-, nationaal, regionaal en lokaal niveau.
Daarnaast zal het ECHH-initiatief interventies op het gebied van cultuur en gezondheid testen, evalueren en opschalen in verschillende Europese contexten. Het initiatief ondersteunt regionale capaciteitsopbouwprogramma's om professionals en organisaties te helpen bij de implementatie van op bewijs gebaseerde benaderingen.
Een sterk Europees partnerschap
Het Europees Centrum voor Cultuur en Gezondheid (ECHH), dat in juni 2026 van start gaat, is een initiatief van Horizon Europe met een budget van € 2 miljoen, gecoördineerd door de Hogeschool van Turku in Finland. Het project loopt drie jaar (2026-2029) en brengt 20 organisaties samen, waaronder 15 projectpartners en 5 geassocieerde partners, die instellingen voor hoger onderwijs, onderzoekscentra, culturele organisaties, ngo's en gezondheidsnetwerken in heel Europa vertegenwoordigen.
De projectpartners zijn:
- Hogeschool van Turku (Finland),
- University College London (Verenigd Koningkrijk)
- Het Centrum voor Onderzoek naar Eerstelijnsgezondheidszorg Regio Skåne (Zweden),
- Cultuuractie Europa (België),
- EuroHealthNet (België),
- Universiteit van Porto (Portugal),
- Cultureel Welzijnscentrum ETS (Italië)
- Cultura en Vena (Spanje)
- Nord Universiteit (Noorwegen)
- Kunst in de Gezondheid Nederland (Nederland)
- Letse Academie van Cultuur (Letland)
- Mozarteum Universiteit Salzburg (Oostenrijk)
- Cultureel Centrum van Cluj (Roemenië)
- Universiteit van Zuid-Denemarken (Denemarken)
- Hope UK (Verenigd Koningkrijk)
Dit project wordt tevens ondersteund door geassocieerde partners die internationale expertise, beleidsbetrokkenheid en sectoroverschrijdende samenwerking inbrengen: Arts + Health Ierland / Réalta (Ierland), Secretariaat van het Partnerschap Noordelijke Dimensie inzake Cultuur (Letland), Verenigde steden en lokale overheden (Spanje), UNESCO (Frankrijk), en de Noordelijk Dimensie Partnerschap voor Volksgezondheid en Sociaal Welzijn (Zweden).
Meer informatie
Voor algemene vragen kunt u contact opnemen met projectcoördinator Liisa Laitinen via: Liisa.laitinen@turkuamk.fi Voor vragen met betrekking tot EuroHealthNet kunt u contact opnemen met Lina Papartytė via: l.papartyte@eurohealthnet.eu
Wil je meer weten over dit initiatief? Volg de ontwikkelingen van de Hub en meld je aan voor ECHH-updates door op de onderstaande knop te klikken.
