Als volksgezondheidsinstanties staan ​​de bij EuroHealthNet aangesloten agentschappen in de frontlinie van het werk met Europese staten en burgers om ziekten te voorkomen, of deze nu besmettelijk of niet-overdraagbaar, mentaal of fysiek zijn. Tijdens de COVID-19-pandemie zijn de leden van EuroHealthNet niet gestopt met werken om de oorzaken en lasten van kanker te voorkomen, en ze zullen ook niet stoppen als er vaccins worden afgeleverd. Gezondheid is misschien wel meer dan ooit een drijvende factor voor de samenwerking van Europa in unie. We moeten de lessen van de pandemie gebruiken om duurzamere en rechtvaardigere preventieve en gezondheidsbevorderende benaderingen te ontwikkelen.

Het EU-vlaggenschipinitiatief Europe's Beating Cancer Plan, dat dit jaar van start gaat, wordt nog steeds verwacht. Maar een raadpleging heeft vertraging opgelopen en we begrijpen dat de formele lancering meer tijd kan vergen in het werkschema van de Commissie1. Vertragingen zijn begrijpelijk, gezien de noodzaak om prioriteit te geven aan de COVID-19-crisis. We dringen er bij de EU-instellingen op aan dat, hoewel het zo kort mogelijk is, deze vertraging moet worden gebruikt als een kans om zich stevig te concentreren op de drie belangrijkste geïdentificeerde uitdagingen op het gebied van kanker.

Ten eerste heeft de Commissie de enorme oorzaak van kanker onderkend en probeert zij burgers, patiënten en families centraal te stellen in het plan. Dat lijden is door COVID-19 zowel in omvang als in lengte vermenigvuldigd. Preventieve en diagnostische maatregelen zoals screening en gezondheidscontroles zijn uitgesteld of geannuleerd, middelen zijn omgeleid en behandelingen uitgesteld, terwijl gezinnen zijn gescheiden en met rust gelaten. Om mensen stevig op de eerste plaats te zetten, moeten de EU en al haar lidstaten dringend en universeel uitvoering geven aan het overeengekomen, maar zelden nagekomen, beginsel van de Europese pijler van sociale rechten dat "iedereen recht heeft op tijdige toegang tot betaalbare, preventieve en curatieve gezondheidszorg" van goede kwaliteit' – evenals de andere principes met betrekking tot sociale rechten voor iedereen gedurende de hele levensloop.

De tweede uitdaging zijn de lasten die kankers opleggen aan de samenleving als geheel en in het bijzonder aan de gezondheidsstelsels. Naar schatting is ongeveer 40% van de kankers vermijdbaar 2. Toch wordt slechts 3%3 van de gezondheidsbudgetten besteed aan ziektepreventie en gezondheidsbevordering. Kanker verslaan begint met preventie. De huidige crisis laat zien hoe kwetsbaar onze gezondheidsstelsels zijn, ondanks het moedige werk van velen. Het is duidelijk dat gezondheid een veel prominentere plaats in de prioriteiten van de EU moet krijgen.

Betere gezondheidsbevordering en ziektepreventie betekent meer vindingrijke, bekwame en geïntegreerde gemeenschappen. Het vereist primaire en sociale diensten die preventie en promotie voorop stellen binnen een gezondheidsbevorderend praktijk- en beleidskader. Het betekent het versterken van nationale en subnationale gezondheidszorg en sociale systemen om ziektebedreigingen echt aan te pakken. Dit kan worden bereikt door middel van een beter EU-bestuur, middelen, technische en structurele ondersteuning via het Europees semester, geholpen door Cohesie- en sociale fondsen. Het vereist ook een soepele herziening en financiering van de volgende EU-begroting.

Het betekent ambitieus Gezondheid in alle EU-beleidslijnen aanpak nodig is, ondersteund door preventie. Het is tijd om de EU-verantwoordelijkheden voor volksgezondheid en welzijn uit te voeren en te actualiseren, zodat ze geschikt zijn voor hun doel en voor de 21e eeuw. Er is behoefte aan een versterkt verantwoordelijk directoraat, waarbij de ondersteuning van EU-agentschappen en -programma's wordt verschoven naar de belangrijkste systemische determinanten van een slechte gezondheid, waaronder kanker. Europa moet stoppen met het steunen van elementen die ziekten zoals kanker veroorzaken. Dit omvat factoren zoals vervuiling, tabak, alcohol en ongezond voedsel en producten op het werk en in gemeenschappen. We moeten vermijden onterecht de schuld te geven aan individuele keuzes of 'levensstijlen'. Net als COVID-19 zijn de fouten systemisch, niet individueel.

Ten derde zal het Europese kankerbestrijdingsplan mislukken en ondermaats presteren als het de ongelijkheden die in heel Europa blijven bestaan, niet aanpakt.Kansarme mensen en mensen in kwetsbare omstandigheden lopen een groter risico op ziekte en overlijden door kanker. We horen nu over de noodzaak om de curve van de incidentie van COVID-19 af te vlakken: we moeten ook de sociale gradiënten voor alle ziekten, inclusief kankers, afvlakken. Het plan mag niemand achterlaten. In een inclusief Europa zou iedereen worden beschermd tegen de risicofactoren van kanker.

Health Equity-effectbeoordelingen zijn van vitaal belang. Ze moeten worden toegepast bij de bestrijding van kanker en als reactie op COVID-19 en de nasleep ervan.

Het EuroHealthNet Partnership kijkt uit naar bevestiging door de EC van herziene schema's. We bevestigen onze bereidheid om het Europa's Beating Cancer Plan vooruit te helpen in de richting van het bereiken van werkelijk succesvolle resultaten en om waar en wanneer mogelijk verder advies, relevante kennis en ondersteunende acties te bieden.

1 https://ec.europa.eu/health/home_en
2 EuroHealthNet-bijdrage aan de Roadmap on Europe's Beating Cancer Plan
3 Staat van gezondheid in de EU Companion Report 2017